(157) Derek Chauvin is niet moreel verantwoordelijk voor de daad die hij stelde

AUTEUR: Désirée Wagenaar

THEMA: Filosofie, Politiek

OPMERKING: Dit artikel verscheen in samenwerking met StampMedia.be

black and white abstract painting

Op 25 mei vorig jaar overleed George Floyd (46), een Afro-Amerikaanse man uit Minnesota, aan de gevolgen van verstikking nadat politieagent Derek Chauvin gedurende meer dan acht minuten met zijn knie op Floyds nek had gezeten. Op 20 april van dit jaar werd Chauvin over de hele lijn schuldig bevonden aan zijn dood. Maar zal dit vonnis het racismeprobleem in de Verenigde Staten oplossen? Verre van, zegt studente moraalwetenschappen Désirée Wagenaar.

Doorgaan met het lezen van “(157) Derek Chauvin is niet moreel verantwoordelijk voor de daad die hij stelde”

(150) De vrijheid om je ketens te kiezen – Of hoe deze kapitalistische samenleving je laat geloven dat jij vrij bent

AUTEUR: Marwa El Makrini

THEMA: Sociologie, Filosofie

OPM: Dit artikel verscheen in samenwerking met StampMedia.be

Wanneer ik naar de fundamenten van de hedendaagse westerse samenleving kijk, zie ik dat het de vrijheid is waar de westerse wereld het hardst mee pronkt. De vragen die ik me hierbij stel is: welke vrijheid bedoelen ze? 

gray stainless steel padlock
Doorgaan met het lezen van “(150) De vrijheid om je ketens te kiezen – Of hoe deze kapitalistische samenleving je laat geloven dat jij vrij bent”

(148) Het postmodernisme, een kritiek op het modernisme? – longread

AUTEUR: Lieven Plouvier

THEMA: Filosofie

Onderstaande tekst is een filosofische tekst, en in die zin blijven vele andere aspecten van het postmodernisme, zoals de invloed op de kunst, de architectuur of de literatuur, buiten beschouwing. Het filosofisch postmodernisme wordt niet beschouwd als breuk met het filosofisch modernisme, maar als een kritische voortzetting ervan. Om dit te verduidelijken wordt in wat volgt een onderscheid gemaakt tussen het premoderne, het moderne en het postmoderne. Zo’n categorisering is vloeken in de postmoderne kerk, maar die moderne indeling maakt het mogelijk om te focussen op een aantal verschillen die volgens mij verduidelijkend werken.

man in white shirt standing in front of white concrete building during daytime
Doorgaan met het lezen van “(148) Het postmodernisme, een kritiek op het modernisme? – longread”

(128) Fort Corona – longread

AUTEUR: Hugo Durieux

THEMA: Sociologie, Politiek, Filosofie

Globalisering is niet iets van de afgelopen veertig, vijftig jaar. Tweeduizend jaar geleden waren economie en politiek al ‘globaal’. Het Romeinse keizerrijk voerde goud, wierook en mirre in vanuit Azië; generaals uit Noord-Afrika leidden de Romeinse legers. Europese reizigers brachten verhalen en goederen mee terug uit China, Indië en Perzië. Vikings vestigden zich op Newfoundland. Politieke en economische netwerken waren niet minder globaal in 1347, toen een Genuees schip na zijn terugkeer uit de Krim de rattenvlooien die de yersinia persis bacterie droegen mee naar Marseille bracht. De zwarte pest verspreidde zich van daar over de hele Méditerranée en Europa, tot in Scandinavië. Mensen, koopwaar en epidemieën hebben altijd al over de hele wereld gereisd.

Doorgaan met het lezen van “(128) Fort Corona – longread”

(124) Het kapitalisme is wél de oorzaak van de coronacrisis

AUTEUR: Seppe De Meulder

THEMA: Filosofie, Sociologie

Voltaire wist het al. Bernstein vatte het samen in een punchline waar Eminem nog iets van kan leren: “Once one dismisses the rest of all possible worlds, one finds that this is the best of all possible worlds.” In zijn bijdrage haalt moraalfilosoof Patrick Loobuyck alles uit de kast om uit te leggen dat de coronacrisis niets met het kapitalisme te maken heeft. Hij sleurt er zelfs Immanuel Kant bij om een facebookstatus van Jef Neve te weerleggen, een teken aan de wand dat de keizer-filosoof geen kleren aan heeft.

Doorgaan met het lezen van “(124) Het kapitalisme is wél de oorzaak van de coronacrisis”

(121) Bescherm de zwerfkat in onze samenleving

AUTEUR: Rutger Lazou

THEMA: Klimaat, Filosofie, Sociologie

Op 4 april vieren we Wereld Zwerfdierendag: een uitgelezen moment om te reflecteren over de plaats van de zwerfkat in onze maatschappij. Voor haar zijn het immers moeilijke tijden. Mensen beweren dat de zwerfkat een onwaardig bestaan heeft, ze ergeren zich aan haar aanwezigheid en natuurbeschermers beweren dat haar jaaggedrag vogelsoorten in gevaar brengt. In zijn boek ‘De toekomst van de kat’ neemt Rutger Lazou het op voor de zwerfkat. Niet de zwerfkat zelf, maar de negatieve reputatie waarmee ze te kampen heeft, moet verdwijnen.

Doorgaan met het lezen van “(121) Bescherm de zwerfkat in onze samenleving”

(120) Historische reflectie is geen spielerei

AUTEUR: Jan Potters

THEMA: Filosofie, Wetenschap, Gezondheidszorg

In een recente opinie-bijdrage in de Standaard argumenteert Bert De Munck, op basis van de Foucauldiaanse notie van biomacht, dat er ruimte moet zijn voor kritische reflectie met betrekking tot de manier waarop wetenschappelijke kennis wordt ingezet in de strijd tegen het coronavirus. Stefaan Blancke, Patrick Loobuyck en Maarten Boudry antwoorden hierop dat De Munck, door gebruik te maken van Foucault’s begrippenkader, de deur openzet voor een paranoïde relativisme met betrekking tot wetenschap dat op dit moment, nu we ons midden in een urgente en onzekere situatie bevinden, ongepast en gevaarlijk is. In dit stuk beargumenteer ik dat de onzekerheid en urgentie van de situatie ons er net toe zouden moeten nopen om kritisch te denken, zonder dat dit ons vertrouwen in de wetenschap hoeft te ondermijnen, en dat Foucault’s denken hierdoor zeer welgekomen is, en zelfs kan bijdragen aan wat Blancke, Loobuyck en Boudry omschrijven als de manier waarop wetenschap vooruitgang kan brengen.

Doorgaan met het lezen van “(120) Historische reflectie is geen spielerei”

(114) Primeert nut over menselijkheid?

AUTEUR: Sofie Terryn

THEMA: Filosofie en economie

OPMERKING: Dit artikel verscheen in samenwerking met StampMedia.be

Toen ik voor het eerst kennismaakte met de filosoof Martin Heidegger zat ik drie uur lang aan mijn bank genageld. Het was donderdagnamiddag en de zwaarte van zijn theorie beklemde me. Altijd wroeten en vechten om zijn teksten maar te kunnen begrijpen, om er eindelijk inzicht in te krijgen. Maar het was de strijd meer dan waard. Nadien keerde ik met een volgeladen rugzak aan nieuwe kennis huiswaarts.

Doorgaan met het lezen van “(114) Primeert nut over menselijkheid?”

(107) Hoe IK de wereld zin geeft. Een pleidooi voor egoïsme.

AUTEUR: Dennis Hamer

THEMA: Filosofie

Individualisering, en de daarmee gepaard gaande teloorgang van iedere gemeenschappelijke waarde, lijkt een even modern fenomeen te zijn als de door wereldvervreemding veroorzaakte verveling. Beiden zijn een gevolg van, of een reactie op, de laatmoderne technische versnelling. Volgens de Duitse socioloog Hartmut Rosa ondermijnt deze versnelling de waarde van ruimte, waardoor we worden geconfronteerd met ‘niet-locaties’; de identiteitsloosheid van de wereld waarin wij ons bevinden.(1) De distantie ten opzichte van de almaar doordenderende wereld groeit en we worden teruggeworpen op het meest eigenlijke en minst onvervreemdbare: ons zelf, ons eigenlijke ik. Het is echter niet de bedoeling dat we ons comfortabel voelen in deze eigenlijke, egoïstische, toestand. Hoe kunnen we de reeds zo versplinterde werkelijkheid immers zin of betekenis geven als we louter om onszelf, correctie: als ik louter om mijzelf geef?

Doorgaan met het lezen van “(107) Hoe IK de wereld zin geeft. Een pleidooi voor egoïsme.”

(102) De poenschepper-weldoener

AUTEUR: Gert Vanlerberghe

THEMA: Filosofie en economie

In zijn nieuwe boek Waarom De Superrijken De Wereld Niet Zullen Veranderen verzucht Anand Giridharadas dat, ondanks alle innovatie en vooruitgang, de minderbedeelden het nog steeds niet beter hebben. De kern van zijn betoog is dat de rijke weldoener een problematisch gegeven is. Vaak gaat het vooral om image-building en er blijft onderweg te veel geld aan hem of haar kleven. Ook is de vrijgevigheid altijd volgens hun eigen voorwaarden, want waarom zouden ze het risico lopen dat de innovatie henzelf schaadt? Filantropie die vooral de elite zelf, die hij MarketWorld noemt, dient te beschermen is misschien wel goedbedoeld maar vooral ook inefficient.

Doorgaan met het lezen van “(102) De poenschepper-weldoener”