(174) Column: rusteloos, machteloos

AUTEUR: Sofie Terryn

THEMA: Oorlog en geweld

OPM: Dit artikel verscheen in samenwerking met StampMedia.be

De verontrustende berichten en beelden vanuit Oekraïne beklemmen ons. Geen ontsnapping aan die dominantie in de nieuwsberichtgeving en op sociale media. Het is oorlog daarbuiten, maar ook in onze gedachten gaan de soldaten niet rusten. Ze trekken ten strijde, al weten ze niet altijd welke richting ze uitmoeten.

Een maand geleden werden we wakker met het bericht dat Poetin en zijn soldaten Oekraïne waren binnengevallen: de Slag om Kiev. Na weken, zelfs maanden van waarschuwen, gesprekken voeren en (te veel) afwachten, begon het dan toch echt. De bom was letterlijk ontploft, het vuur was gelost. BOEM PAUKESLAG daar ligt alles PLAT, zoals Paul Van Ostaijen schreef.

Het leek alsof ik weer in de geschiedenisles zat. Met dat verschil dat het toen om het verleden ging, zoals de Slag om Waterloo, en niet de hedendaagse realiteit. Met dat verschil dat we niet bang waren, dat ik niet bang was. Het was voorbij en het leek nooit meer terug te komen. We zouden wel beter weten na onze (Europese) geschiedenis van kruistochten, veldslagen en oorlogen met al haar ontelbare verliezen.

Een wankelend orgaan

We leerden over een geschiedenis die ons een betere toekomst had moeten geven. We hadden alle fouten al gemaakt, dus konden er geen nieuwe volgen. Naïef. Geen herhaling van het verleden, dus geen Wereldoorlog III. Om dit te waarborgen, ontstond in 1949 de befaamde Noord-Atlantische Vredesorganisatie, ofwel de NAVO. Na de pogingen van het Congres van Wenen en het Verdrag van Versailles, kwamen we eindelijk tot een ‘stabiel’ vredesorgaan.

Maar vandaag zien we een vredesorgaan dat grote bedrijven hun politieke macht laat uitspelen. Nog wat extra olie op het vuur. Nog meer voeding voor het escaleren van het  conflict. Een stabiel vredesorgaan had niet toegekeken, maar al ingegrepen, zodat sancties van externe partijen overbodig waren. Een stabiel vredesorgaan had elke oorlog moeten vernietigen alvorens die van start kon gaan.

“Een stabiel vredesorgaan had elke oorlog moeten vernietigen alvorens die van start kon gaan”

Ook die in Syrië, waar ondertussen al meer dan tien jaar een burgeroorlog woekert tussen president Assad en de burgers en waar ze ook nog eens de strijd met IS moeten aangaan. Ook in Armenië, waar het met Azerbeidzjan tot een conflict kwam omwille van het gebied Nagorno-Karabach. Ook nog het eindeloze conflict tussen de Palestijnen en Israëli’s, waar nog wekelijks tot dagelijks nieuwe opstoten of aanslagen gebeuren. En ik kan blijven doorgaan. Weer gefaald dan? Niet meer zo befaamd in elk geval.

Dit zijn nog recente voorbeelden, beelden die nog vers op ons netvlies staan gebrand. In dit lijstje zijn de jarenlange oorlogen van aan het begin van de 21ste eeuw nog niet inbegrepen. Oorlogen die begonnen tijdens mijn kindertijd: de oorlog in Irak, de oorlog in Afghanistan. Die laatste domineerde afgelopen jaar de voorpagina’s door de bezetting van de Taliban. De toestroom van mensen die wanhopig een vliegtuig opklauterden op zoek naar bevrijding. Een beeld dat ik nooit meer zal vergeten.

Egoïsme ten top

De reacties op sociale media volgden al snel: “Oh wat erg! Zo erg wat die mensen nu moeten doorstaan. Mijn hart breekt voor deze mensen.” Vervolgens deelden we allerlei verschillende hashtags, betuigden we ons medeleven, keken we ontzet naar het nieuws en verspreidden we online de meest gruwelijke beelden. Alleen wanneer het ons uitkwam, wanneer we begaan waren. Alsof we leed wilden zien, want toen werd ons menselijk bewustzijn pas wakker: dit is onmenselijk.

Na een week – hoogstens twee weken – stopten de berichten. Van zoveel bekommernissen terug naar een zorgeloos bestaan. Waar je op sociale media eerst verplicht werd om je medeleven te betuigen en werd bestempeld als ‘lafaard’ als je dat niet deed, mocht je weer de perfecte plaatjes posten. De bezorgdheid en angst gingen weer liggen alsof alles al voorbij was. We hadden inmiddels andere zorgen, dus ook een andere focus. Consequentie is een moeilijke deugd.

“Waar je op sociale media eerst verplicht werd om je medeleven te betuigen en werd bestempeld als ‘lafaard’ als je dat niet deed, mocht je weer de perfecte plaatjes posten”

We moeten ons de hele wereld aantrekken. We moeten een spons zijn die nooit mag uitgewrongen worden. We horen in alles betrokken te zijn, onszelf te pijnigen met verhalen en beelden van oorlogsgebieden. Opdat we zouden beseffen dat we van geluk mogen spreken met ons geweldloze leventje.

Europa boven

Maar plots wordt dat geweldloze leventje voor velen iets om te koesteren. Vandaag wordt onze eigen wereld bedreigd. Nu weten we pas echt wat al die burgers van onstabiele wereldleiders hebben moeten doorstaan. Nee, dat kunnen we nauwelijks vergelijken. Wij zijn niet het slachtoffer van een dictator die over ons regeert. Wij zijn het slachtoffer van een ziekelijke man die zijn eigen volk bedriegt.

Maar dat zeg ik, een twintigjarige die nog geen kwart eeuw op deze wereld rondwaggelt. Dat zeg ik, een twintigjarige die de aandacht niet altijd kon vasthouden tijdens de geschiedenislessen en liever een babbeltje sloeg met haar medeleerling. Dat zeg ik, een doodgewone burger zonder touwtjes, zonder macht. Dat zeg ik, rusteloos machteloos. 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s